Trong giới kinh doanh Việt Nam, nhắc đến Thaco (Trường Hải) người ta thường nghĩ ngay đến những dây chuyền lắp ráp ô tô hiện đại hay các đại dự án nông nghiệp quy mô lớn. Tuy nhiên, năm 2021, tập đoàn của tỷ phú Trần Bá Dương đã khiến thị trường M&A rúng động khi chính thức mua lại toàn bộ hoạt động kinh doanh của Emart Việt Nam – “gã khổng lồ” bán lẻ đến từ Hàn Quốc. Đây không chỉ là một thương vụ sang tay đơn thuần giữa một bên muốn rút lui và một bên muốn bành trướng; đây là một case study điển hình về việc doanh nghiệp nội địa hóa một thương hiệu quốc tế để hoàn thiện mô hình “một điểm dừng, nhiều tiện ích”.
Bối cảnh thương vụ: Khi rào cản địa phương làm khó người khổng lồ
Emart là chuỗi siêu thị hàng đầu Hàn Quốc, và khi đặt chân đến Việt Nam vào năm 2015 với đại siêu thị đầu tiên tại Gò Vấp, họ đã tạo nên một cơn sốt thực sự. Với doanh thu luôn nằm trong top đầu các siêu thị đơn lẻ, Emart Gò Vấp là minh chứng cho sức mạnh thương hiệu và gu thẩm mỹ bán lẻ của người Hàn. Thế nhưng, trong suốt 6 năm sau đó, Emart gần như “giậm chân tại chỗ” và không thể mở thêm điểm bán mới do những vướng mắc về thủ tục pháp lý và tìm kiếm quỹ đất phù hợp.
Đúng lúc nút thắt này tưởng chừng không thể gỡ bỏ, Thaco xuất hiện. Với thế mạnh của một tập đoàn đa ngành sở hữu quỹ đất lớn và kinh nghiệm dày dạn trong việc phát triển hạ tầng, bất động sản công nghiệp, Thaco chính là mảnh ghép hoàn hảo để giải phóng sức mạnh cho Emart. Thương vụ được cấu trúc theo hình thức nhượng quyền thương mại (Franchise), trong đó Thaco sở hữu 100% vốn của Emart Việt Nam nhưng vẫn duy trì sự hỗ trợ về nguồn hàng và quản trị từ phía Hàn Quốc.
Chiến lược “Một điểm đến – Nhiều tiện ích”: Bán lẻ gắn liền với Bất động sản
Khác với các nhà bán lẻ thuần túy chỉ đi thuê mặt bằng, Thaco tiếp cận Emart bằng tư duy của một nhà phát triển đô thị. Chiến lược trọng tâm mà Thaco theo đuổi sau khi thâu tóm chính là tích hợp siêu thị vào các trung tâm hội nghị, showroom ô tô và các khu phức hợp thương mại.
Tại sao lại là ô tô và siêu thị? Đây chính là sự tính toán tinh vi về tệp khách hàng. Một người đàn ông đến showroom của Thaco để bảo dưỡng xe hoặc xem mẫu xe mới có thể đi cùng vợ và con cái. Trong lúc chờ đợi, gia đình họ có thể mua sắm tại Emart, ăn uống tại các khu Food Court và trải nghiệm các dịch vụ giải trí trong cùng một tòa nhà. Mô hình “Thiso Mall” kết hợp cùng Emart chính là hiện thực hóa của hệ sinh thái mà Thaco muốn xây dựng: tận dụng tối đa diện tích mặt sàn để gia tăng giá trị cộng thêm trên mỗi khách hàng ghé thăm.
Việc thâu tóm Emart giúp Thaco không phải loay hoay xây dựng một thương hiệu bán lẻ từ con số 0. Họ thừa hưởng một quy trình vận hành đã được chuẩn hóa, một tệp khách hàng trung thành cực lớn và đặc biệt là hệ thống nhãn hàng riêng (No Brand) vốn rất được lòng người tiêu dùng Việt vì chất lượng tốt và giá cả phải chăng.
Phân tích giá trị cộng hưởng: Sức mạnh của “ông chủ đất” nội địa
Trong M&A, giá trị cộng hưởng thường đến từ việc tối ưu hóa chi phí và mở rộng quy mô. Với Thaco, sức mạnh này được thể hiện rõ rệt qua năng lực giải quyết các bài toán về hạ tầng. Ngay sau khi thương vụ hoàn tất, các đại siêu thị Emart mới tại Thủ Thiêm và Phan Huy Ích nhanh chóng được triển khai và ra mắt. Điều mà Emart Hàn Quốc không làm được trong 6 năm, Thaco đã hiện thực hóa chỉ trong vòng chưa đầy 2 năm.
Hơn nữa, Thaco còn sở hữu thế mạnh về logistics với hệ thống vận tải và kho bãi rộng khắp cả nước. Việc tích hợp Emart vào chuỗi cung ứng của Thaco giúp giảm thiểu chi phí vận chuyển, từ đó duy trì chính sách giá cạnh tranh cho siêu thị. Đồng thời, các sản phẩm nông nghiệp sạch từ hệ thống trang trại khổng lồ của Thaco Agri (như trái cây, thịt sạch) cũng tìm thấy một đầu ra ổn định và cao cấp thông qua hệ thống kệ hàng của Emart. Đây chính là mô hình “khép kín” từ sản xuất đến phân phối mà các tập đoàn lớn luôn khao khát.
Đánh giá và bài học từ Case Study Thaco – Emart
Thương vụ này mang lại bài học quý giá về cách thức thực hiện M&A theo hình thức nhượng quyền để tận dụng thương hiệu ngoại. Thaco rất khôn ngoan khi không xóa bỏ cái tên Emart để thay bằng một thương hiệu nội địa lạ lẫm. Họ chọn cách “đứng trên vai người khổng lồ”, giữ lại những gì tốt nhất của người Hàn – từ cách bài trí hàng hóa đến không gian trải nghiệm – và chỉ thay đổi “động cơ” vận hành bằng sức mạnh nội lực của mình.
Bài học thứ hai là sự kiên trì trong chiến lược đa ngành. Nhiều người từng nghi ngờ việc một doanh nghiệp cơ khí như Thaco lại đi làm bán lẻ. Tuy nhiên, thực tế chứng minh rằng bán lẻ chính là “miếng ghép” giúp dòng tiền của tập đoàn trở nên linh hoạt hơn, đồng thời bổ trợ trực tiếp cho các mảng bất động sản và dịch vụ sẵn có.
Tuy nhiên, thách thức cho Thaco vẫn nằm ở việc duy trì “linh hồn” của Emart. Người tiêu dùng yêu thích Emart vì phong cách phục vụ và hàng hóa đặc trưng Hàn Quốc. Nếu Thaco quá tập trung vào việc mở rộng quy mô mà lơ là trong quản trị chất lượng hoặc biến Emart trở thành một siêu thị kiểu cũ, họ sẽ rất dễ mất đi tệp khách hàng cốt lõi. Ngoài ra, cuộc cạnh tranh trong mảng đại siêu thị tại Việt Nam với những cái tên như AEON hay GO! (Big C cũ) vẫn đang vô cùng khốc liệt, đòi hỏi Thaco phải không ngừng đổi mới.
Tương lai của liên minh Bất động sản – Bán lẻ
Tham vọng của tỷ phú Trần Bá Dương không dừng lại ở vài siêu thị tại TP.HCM. Với lợi thế quỹ đất trải dài khắp các tỉnh thành từ Nam ra Bắc, Thaco hoàn toàn có khả năng đưa Emart trở thành chuỗi đại siêu thị hàng đầu Việt Nam. Sự kết hợp giữa khả năng phát triển hạ tầng thần tốc của Thaco và sức mạnh thương hiệu của Emart đang tạo ra một tiêu chuẩn mới cho thị trường bán lẻ nội địa.
Tóm lại, thương vụ Thaco mua lại Emart Việt Nam là một ví dụ điển hình cho sự trỗi dậy của các tập đoàn tư nhân nội địa trong việc làm chủ các chuỗi giá trị toàn cầu. Nó cho thấy M&A không chỉ là câu chuyện tài chính, mà là nghệ thuật phối hợp giữa nguồn lực địa phương và tinh hoa quốc tế để kiến tạo nên những giá trị mới, phục vụ tốt hơn cho nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng Việt. Thaco đã chứng minh rằng: khi có đủ tiềm lực và sự thấu hiểu thị trường, doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể dẫn dắt những thương hiệu hàng đầu thế giới tỏa sáng tại chính sân nhà.
