Sentō, Onsen và nghệ thuật sống chậm của người Nhật
Giữa nhịp sống hối hả của đô thị hiện đại, có những nơi nơi con người tạm rời khỏi thế giới ồn ào để bước vào không gian riêng, nơi thời gian như chậm lại và cơ thể được lắng nghe. Sentō và Onsen, hai hình thức tắm công cộng và suối nước nóng của Nhật Bản, không chỉ là nơi tắm rửa, mà còn là nghi thức sống, nơi người Nhật học cách buông bỏ, thả lỏng và lắng nghe nhịp thở của chính mình. Trong làn hơi nước bốc lên, mỗi khoảnh khắc trở thành một nhịp nghỉ giữa đời thường, giúp con người kết nối lại với cơ thể và tâm hồn.
Sentō và Onsen tuy khác nhau về không gian nhưng cùng chia sẻ một tinh thần sống: thanh lọc thân thể, làm dịu tâm hồn và hòa mình vào môi trường xung quanh. Sentō, thường xuất hiện giữa đô thị sầm uất, mang hơi thở đời sống thường nhật, là nơi cộng đồng gặp gỡ, trò chuyện sau một ngày dài. Onsen, nằm giữa núi rừng hay vùng quê yên ả, là nơi hòa mình với thiên nhiên: nước nóng, đá, gió và tĩnh lặng tạo nên một chỉnh thể hoàn hảo. Dù trong phố hay giữa rừng, cả hai đều dẫn con người tới sự cân bằng và tĩnh tại.
Lịch sử Sentō bắt đầu từ thời Edo, khi những ngôi nhà tắm công cộng trở thành trung tâm sinh hoạt của khu phố. Tại đây, mọi người gặp gỡ, trò chuyện và xóa nhòa ranh giới xã hội. Việc tắm không chỉ để sạch sẽ, mà còn là cách kết nối con người với con người. Dù ngày nay nhiều gia đình có nhà tắm riêng, Sentō và Onsen vẫn tồn tại như một phần ký ức tập thể, giữ lại tinh thần cộng đồng và sự gắn kết lâu đời.
Nghi thức tắm trong Sentō và Onsen cũng ẩn chứa triết lý sống sâu sắc. Trước khi xuống bể, người ta rửa sạch cơ thể; giữ im lặng vừa đủ để không phá vỡ không gian chung; và di chuyển chậm rãi, quan sát nhịp thở của chính mình. Những hành động tưởng như nhỏ bé ấy phản ánh ý thức về người khác, sự tự giác và tinh thần hài hòa. Mỗi lần tắm trở thành một hành động thiền định, nơi từng cử động chậm rãi giúp con người trở về với hiện tại, quên đi áp lực và phiền muộn.
Khi ngâm mình trong nước ấm, cơ thể thả lỏng, suy nghĩ lắng xuống, và thời gian dường như chậm lại. Sentō và Onsen không chỉ là nơi nghỉ ngơi, mà còn là nơi học cách “sống chậm” – một giá trị quan trọng trong xã hội Nhật Bản vốn đề cao kỷ luật và tốc độ. Sống chậm không phải là trốn chạy, mà là cách nạp lại năng lượng, cân bằng cơ thể và tâm trí, chuẩn bị cho những bước đi tiếp theo trong cuộc sống.
Với Onsen, thiên nhiên đóng vai trò chủ đạo. Nước nóng từ lòng đất, cảnh núi rừng, tuyết rơi hay lá đỏ mùa thu, tất cả tạo nên nhịp điệu hòa hợp giữa con người và môi trường. Cơ thể con người như hòa vào nhịp thở của đất trời, trải nghiệm mối liên hệ tinh tế giữa con người và tự nhiên – một tư duy sống hòa hợp mà Nhật Bản gìn giữ từ bao đời.
Dọc theo đất nước Việt Nam, từ những suối khoáng ấm ở núi rừng đến những bồn tắm lá trong các lễ hội dân gian, con người Việt cũng biết trân trọng khoảnh khắc nghỉ ngơi, thư giãn và hồi phục sức khỏe. Tinh thần ấy giao thoa tự nhiên với Sentō và Onsen: cùng coi trọng sự thư giãn, sự hồi phục và sự kết nối giữa con người với môi trường xung quanh. Trong những mối quan hệ hợp tác Việt – Nhật, tinh thần sống chậm, bền bỉ và nhân văn ấy trở thành nền tảng để đôi bên thấu hiểu nhau, cùng hướng tới phát triển dài hạn và hài hòa.
Sentō và Onsen vì thế không chỉ là nơi tắm. Chúng là biểu tượng của nghệ thuật sống chậm, nơi người Nhật học cách chăm sóc bản thân, tôn trọng người khác và lắng nghe nhịp sống tự nhiên. Trong làn hơi nước, mỗi khoảnh khắc đều dạy con người trân trọng hiện tại, tìm thấy sự cân bằng và cảm nhận rõ nhịp điệu tinh tế của cuộc sống.
