Mùng 2 Tết Mẹ: Nguồn cội thứ hai – Nơi nuôi dưỡng tâm hồn
Nếu như ngày Mùng 1 là thời điểm dành cho sự trang trọng và những lễ nghi dòng tộc, thì Mùng 2 Tết Mẹ lại hiện ra với một sắc thái hoàn toàn khác: dịu dàng, thong thả và đầy ắp sự bao dung. Đây là lúc nhịp sống dường như lắng lại một chút, để mỗi gia đình có cơ hội tìm về với “nguồn cội thứ hai” của mình – quê ngoại. Trong tâm thức người Việt, quê ngoại chính là dòng sữa mát lành, là dưỡng chất tinh thần mềm mại nuôi nấng nên những nét nhân hậu, vị tha trong tâm hồn mỗi con người từ thuở ấu thơ cho đến lúc trưởng thành.
Chuyến tàu ngược dòng thời gian về miền bao dung
Sáng Mùng 2, khi sương sớm còn vắt vẻo trên những ngọn cây và hơi lạnh của mùa xuân vẫn còn phảng phất, những nẻo đường dẫn về quê ngoại bỗng trở nên rộn ràng. Có một sự chuyển dịch tâm lý rất đẹp trong ngày này: sự náo nức không chỉ nằm ở lũ trẻ con mong được nhận lì xì, mà nằm chính ở ánh mắt rạng rỡ của những người mẹ. Sau những ngày tất bật lo toan cho Tết nhất, đây là lúc người phụ nữ được trở về với danh phận nguyên bản nhất của mình: làm con gái của ông bà ngoại.
Con đường về ngoại, dù là lối mòn ven đê hay những đại lộ thênh thang, luôn mang lại một cảm giác rất riêng. Đó là hành trình trở về với tuổi thơ, nơi có những ký ức về rặng cúc tần, ao sen hay những buổi trưa hè nằm nghe tiếng võng kẽo kẹt. Với mỗi người, quê ngoại không chỉ là một địa danh trên bản đồ, mà là một “miền nhớ” – nơi mà mỗi gốc đa, bến nước đều có thể kể lại những câu chuyện của mười năm, hai mươi năm về trước. Cảm giác được bước đi trên mảnh đất mình từng sinh ra hoặc gắn liền với tuổi thơ của mẹ luôn mang lại một sự xúc động khó tả, như thể ta đang được chạm tay vào những trang nhật ký đầy màu sắc của gia đình.
Nén nhang thưa gửi và tuần nước trà thơm thảo
Khi bước chân qua cánh cổng gỗ hay hàng rào dâm bụt thân thuộc, nghi thức đầu tiên vẫn là sự thành kính trước ban thờ gia tiên bên ngoại. Nén nhang thắp lên trong ngày Mùng 2 mang một nỗi lòng rất riêng của người con gái lấy chồng xa. Không cần những lời tuyên cáo trịnh trọng, đó là lời thủ thỉ thầm lặng của đứa con nay được trở về nép dưới bóng gia tiên để báo cáo về sự bình an và mong cầu sức khỏe cho song thân. Mùi hương trầm nơi đây dường như cũng dịu hơn, hòa quyện với mùi gỗ cũ tạo nên một không gian ấm cúng, đầy sự che chở.
Sau nghi thức dâng hương, hình ảnh đẹp nhất là lúc cha và ông ngoại ngồi lại bên nhau nơi hiên nhà. Bên tuần nước trà thơm ngát khói, giữa hai người đàn ông là một sự kết nối lặng lẽ nhưng sâu sắc. Họ trò chuyện về mùa màng, về thế sự, về những dự định tương lai. Tách trà Mùng 2 ở nhà ngoại luôn mang vị ngọt hậu, phản ánh đúng cái tinh thần của một nơi luôn tràn đầy sự thấu cảm. Người con rể khi về ngoại cũng tìm thấy cho mình một góc lặng để hàn huyên, để thấu hiểu hơn về gia đình, quê quán – nơi đã sinh thành và nuôi dưỡng người phụ nữ của đời mình.
Nơi mẹ được trở lại làm cô con gái nhỏ
Có lẽ, giá trị tinh thần lớn nhất của ngày Mùng 2 chính là sự hồi sinh tâm hồn của người mẹ. Chỉ khi về ngoại, người ta mới thấy một người phụ nữ vốn dĩ nghiêm khắc, quán xuyến thường ngày bỗng chốc trở nên nũng nịu, nhỏ bé bên cạnh bà ngoại. Dưới gốc khế hay bên thềm giếng, mẹ cùng các dì, các cô quây quần kể chuyện xưa. Những câu chuyện về “ngày xửa ngày xưa”, về những vụng về thời con gái hay những kỷ niệm buồn vui được xới lại kèm theo những tiếng cười giòn giã.
Tại quê ngoại, mẹ được sống thật nhất với những cảm xúc của mình, trút bỏ những lo toan bộn bề của cuộc sống mưu sinh. Chính sự hiện diện của bà ngoại – biểu tượng của tình yêu thương vô điều kiện – đã giúp mẹ cảm thấy mình luôn được bao bọc. Người ta thường nói, quê ngoại là nơi nuôi dưỡng tâm hồn mẹ, bởi chính những giây phút được làm “con gái” ấy đã giúp người phụ nữ có thêm sự thư thái, yêu đời để tiếp tục chăm lo cho tổ ấm riêng. Những câu chuyện của những người phụ nữ bên hiên nhà ngày Tết chính là sợi dây vô hình kết nối các thế hệ, truyền đi những kinh nghiệm sống và sự nhân hậu của người phụ nữ Việt Nam.
Gian bếp của bà – Cội nguồn nuôi dưỡng vị giác và tình thương
Nhắc đến quê ngoại mà không nhắc đến gian bếp của bà thì quả là một thiếu sót lớn. Gian bếp ấy luôn mang một mùi hương đặc trưng: mùi khói rơm quyện với mùi gừng già, mùi mứt bí đang sên dở và cả mùi của những thức quà dân dã bà giấu sẵn trong hũ đất từ mấy tháng trước. Mâm cơm Mùng 2 bên ngoại thường mang đậm vị “chiều chuộng” và sự thấu hiểu sở thích của từng thành viên.
Bà ngoại luôn nhớ rõ đứa cháu này thích ăn miếng mứt gừng cay nồng, đứa cháu kia lại mê mẩn bát canh thanh mát hay món ăn mà con gái bà vẫn luôn mong đợi mỗi khi về nhà. Bà nấu ăn không phải bằng kỹ thuật cầu kỳ, mà bằng sự chăm chút. Bà muốn bù đắp cho những ngày xa cách, muốn sưởi ấm lòng con cháu bằng những hương vị nguyên bản nhất. Vị giác được vỗ về, tình thương được truyền qua từng đĩa rau, miếng thịt, khiến mâm cơm Mùng 2 trở thành một phần ký ức không thể xóa nhòa, nuôi dưỡng tâm hồn con người bằng sự thuần khiết và ngọt ngào nhất.
Thế giới của con trẻ và sự vun đắp cho tâm hồn
Với những đứa trẻ, quê ngoại chính là một thế giới bao la và đầy khám phá. Chúng được thỏa sức chạy nhảy giữa vườn tược, được ông ngoại dắt đi xem từng gốc cây, ngọn cỏ hay được bà ngoại kể cho nghe những câu chuyện cổ tích gắn liền với nếp nhà này. Những lời chúc và bao lì xì từ ông bà ngoại cũng mang một phong vị rất riêng, thường là những lời dặn dò nhẹ nhàng về sự ngoan ngoãn và niềm vui trong cuộc sống.
Sự tồn tại của ngày Mùng 2 Tết Mẹ giúp mỗi người nhận thức rõ nét về sự đa dạng và giàu có của tình thân. Một tâm hồn trọn vẹn là tâm hồn biết trân trọng cả hai nguồn cội. Việc con trẻ chứng kiến sự hiếu kính của mẹ dành cho ông bà ngoại, sự tôn trọng của cha dành cho gia đình vợ chính là bài học giáo dục tốt nhất về đạo lý làm người. Quê ngoại, với sự mềm mại và bình dị, đã gieo vào lòng trẻ nhỏ những hạt giống về sự cảm thông và lòng trắc ẩn.
Bến đỗ bình yên nhất của mỗi cuộc đời
Mùng 2 Tết Mẹ, suy cho cùng, là một cuộc hành hương về miền bình lặng. Quê ngoại chính là “nguồn cội thứ hai”, là nơi mà dù cuộc đời có xô đẩy ta đi xa đến đâu, ta vẫn luôn muốn tìm về mỗi khi cần sự an ủi. Hơi ấm từ gian bếp của bà, tách trà nồng hậu của ông và niềm vui rạng ngời trên gương mặt mẹ khi được về nhà chính là những dưỡng chất quý giá nhất nuôi dưỡng tâm hồn chúng ta.
Khi ánh hoàng hôn của ngày Mùng 2 buông xuống, rời khỏi quê ngoại để trở về, mỗi người đều mang theo trong lòng một sự ấm áp lạ kỳ. Giá trị của ngày này không nằm ở những lễ nghi, mà nằm ở sự kết nối sâu sắc của nghĩa tình – nơi ta luôn được đón nhận bằng tình thương chân thành, nơi mỗi góc nhỏ đều lấp lánh những kỷ niệm đẹp đẽ về một thời tuổi thơ và sự vỗ về của người thân.
